مهندسی صنایع و ارائه راهکارها

چرا این سوال مطرح میشود که مهندسی صنایع چیست ؟

این سوال معمولاتوسط افراد مختلف اعم از افراد عامه و یا حتی تحصیل کردگان دانشگاهی مطرح است که مهندسی صنایع چیست؟ و یا اینکه چه کاری انجام میدهد؟ چه توانایی هایی دارد؟ و اصولا چرا چنین رشته ای وجود دارد؟ شباهتها و تفاوتهای آن بارشته های دیگر چیست؟ و.....

در جواب به این سوالات باید ابتدا دید که اصولا چرا چنین سوالاتی مطرح میشود.

1.    اولین موردی که میتوان به آن اشاره کرد خود اسم رشته (مهندسی صنایع....!؟ ) است . چرا که اسمی بسیار عام داشته و درواقع میتواند موجب سردرگمی فرد سوال کننده شده باشد از اسم این رشته چنان بر می آید که در واقع حیطه کاری محدودی که اصولا در کدام صنعت و یا کدام بخش از صنعت را نمیتوان برای آن متصور بود. کما اینکه مهندسی صنایع تنها به صنعت هم محدود نمیشود.

2.    دومین مورد مطرح سابقه این رشته دانشگاهی است چرا که این رشته دانشگاهی شاید نسبت به بسیاری از رشته های فنی و مهندسی دیگر از سابقه کمتری برخوردار باشد چرا که به عنوان مثال شاید تاریخچه رشته هایی مانند مهندسی عمران و یا مهندسی مکانیک وبسیاری از رشته های مشابه به ساخت اولین خانه و یا راه اندازی اولین کارگاه صنعتی برگردد در حالی که تاریخچه مطرح شدن مهندسی صنایع را میتوان در انقلاب صنعتی جستجو کرد لیکن مهندسی صنایع در بسیاری از کشورهای اروپایی و خصوصا در آمریکا نام ناآشنایی نبوده بلکه در بسیاری از این کشورها از مهندسی صنایع به عنوان یک رشته مطرح یاد میشود که به چرایی آن در ادامه بحث پرداخته خواهد شد ولی در ایران این رشته از سابقه ای بیست و اندی ساله برخوردار است

3.    ظرفیت نامحدود این رشته دانشگاهی که در واقع برای فعالیتهای خود مرز نامحدودی تعریف کرده چنانکه در بعضی از کشورها برای رفع پروکراسی اداری تا چینش یک بیمارستان از کارشناسان این رشته بهره گیری میشود و همین حضور مهندسان صنایع در اقسام کارهای صنعتی و غیر صنعتی موردی مهم در به وجود آمدن این سوال در ذهن افراد است

لازم به ذکر است که موارد سوال به مطالب گفته شده مختوم نشده و عموما رسالت این وبلاگ هم طرح سوال نبوده بلکه پاسخگویی به سوالات میباشد آن هم در حد بظاعت و حوصله خوانندگان که در پست بعدی به آن پرداخته خواهد شد

به راستی مهندسی صنایع چیست؟

در تعریف مهندسی صنایع به زبان ساده اینچنین میتوان گفت که: مهندسی صنایع را شاید بتوان مهندسی راهبرد استفاه بهینه از زمان . مکان . نیروی انسانی . انرژی . روشها . منابع مالی و.... و استفاده از تکنولوژی های مدرن در رسیدن به هدف سازمان و یا شرکت و..... و همچنین ارائه راهکارهای جدید در حل مسائل مدیریتی و فنی و مهندسی دانست .

مهندسی صنایع را میتوان رشته بینابین رشته های مدیریتی و فنی دانست که در آن سعی میشود به این سوال پاسخ گفته شود که با استفاده از چه روشی و یا با استفاده ازکدام دستگاه و با چه زمانی میتوان با بهترین کیفیت وبا استفاده از روشهای منطقی و ریاضی و با کمترین هزینه به هدف خود ( اعم از صنعتی .بهداشتی . سیاسی . نظامی . فرهنگی و... )دست یافت (در ادامه به تعریف معانی کیفیت و چگونگی دستیابی به این اهداف میپردازیم)

توجه شود که در نوشته منظور از کیفیت معنی علمی آن است یعنی چیزی که برای مشتری ارزشمند است و از تولیدکننده توقع دارد برای مثال شاید تابه حال شما خودکاری خریده باشید که جلدی بسیار شکیل و زیبا و همچنین مقاوم داشته باشد اما بعد از اتمام جوهر آن هرگز نتوانسته اید تویه ای مناسب برای آن پیدا کنید و ناچار آنرا کنار گذاشته اید حال اگر این خودکار را برای استفاده متوالی خریده باشید ( نه به منظور یک جنس لوکس)  در واقع این خودکار به اندازه قیمت خود کار نکرده و شاید شما ترجیع میدادید که جلدی معمولی داشته باشد و با به اتمام رسیدن جوهر خودکار جلد آن هم از بین برود ولی پول کمتری بپردازید.

برای روشنتر شدن جایگاه مهندسی صنایع مطالب زیر را تحت عنوان مثالهایی مطرح میکنیم و به بررسی آن میپردازیم

شاید ما قصد تولید یک نوع میل لنگ ( وسیله ای در موتور خودرو که حرکت رفت وبرگشتی پیستون موتور را به حرکت دورانی تبدیل میکند) را داشته باشیم در اینصورت ما نیازمند آن هستیم که بدانیم این قطعه با چه فرآیندی و همچنین با استفاده از چه موادی و با چه منابعی اعم از انسانی مالی و .....تولید شود. معرفی اینکه این قطعه تحت کدام فرآیند و با چه موادی و با چه منابعی تولید شود به عهده مهندس مکانیک . مهندس متالوژ و مدیریت کارخانه است . اما در همه موارد یا بهتر بگوییم اکثر قریب به اتفاق موارد برای تولید یک قطعه صنعتی یک نوع  فرآیند یا یک نوع مواد و یا یک نوع منبع در اختیار نداریم بلکه دسته ای از فرآیندها و مواد و منابع در اختیار است حال سوال این است که

در مورد فرآیند : ما این میل لنگ را با استفاده کدامیک از روشهای  ریخته گری وسپس عملیات حرارتی  یا آهنگری سرد یا گرم و یا متالوژی پودر(نوعی فرآیند تولید) ویا ماشینکاری و..... تولید کنیم و همینطور اینکه این میل لنگ با چه دستگاهی تحت این فرآیند تولید شود ویا مهمتر از آن اینکه با تجهیزات موجود آیا به صرفه است که ما این قطعات را خودمان تولید کنیم؟ یا اینکه میتوانیم آن را از تولیدکننده ای با قیمت پایین تر خریداری کنیم؟ و بسیاری از موارد دیگردر اینجا باید توجه شود که تمامی این انتخابها باید قبل از شروع به کار یک کارخانه یا کارگاه انجام شود چرا که   (روش آزمون و خطا روشی که متاسفانه در بسیاری از موارد شاهد اجرای آن توسط صنعتگرانمان هستیم صدمات غیر قابل جبرانی را بر صنعت ما خواهد گذاشت از جمله از دست دادن بازارهای داخلی و خارجی . به هدر رفتن منابع مالی به تعویق افتادن سفارشات و.....) انتخاب هرکدام از این انتخابها موجب اثرگذاری شدیدی در قیمت تمام شده کیفیت محصول و همچنین زمان تحویل محصول دارد( در پستهای بعدی سعی میشود که موارد عینی و واقعی از ازاینکه چه صدمات غیر قابل جبرانی در اثر رعایت نکردن هر یک از این موارد به صنعت ما وارد آمده بحث شود) .

در مورد  مواد : میدانیم که میل لنگ ماشین باید آلیاژهای خاصی تولید شود ( معمولا فولاد سخت و با خواص مکانیکی خاص و همچنین مقاوم در برابر تنشهای گرمایی ومحیط اسیدی و همچنین تنشهای فشاری و ضربه ای و.....) اما متاسفانه در ایران معمولا در این مورد شدیدا ضعیف عمل شده تا جایی که هم اکنون دربسیاری از موارد ما برای تامین آلیاژها و مواد مصرفی خود نیازمند کشورهایی مانند چین هستیم . مشکل در کجاست؟  ما در ایران افراد بسیار متبهری را در ضمینه مواد و متالوژی داریم اما یک مهندس متالوژ هرچند به خواص مواد آگاهی کاملی دارد ولی از علم آمار مهندسی بی اطلاع است و نمیتواند یک رابطه معنی دار بین تغییر عناصر تشکیل دهنده یک آلیاژ و خواص مکانیکی آن با استفاده از نمونه گیری به دست آورد . میتوان گفت که عدم همکاری مهندسان متالوژ با مهندسان صنایع و یا متبهرین علوم آماری و همچنین عدم سرمایه گذاری در این رابطه کشورمان را در ضمینه مواد ضعیف نشان داده است.

در مورد مدیریت : علوم مدیریتی عموما در ایران زیر مجموعه علوم انسانی هستند و در واقع در این گونه مدیریت نشانی از آشنایی مدیران با مطالب فنی و مهندسی به چشم نمیخورد مدیران میتوانند به تخصیص منابع بپردازند و یا ارزیابی فرآیندها و هزینه ها را انجام دهند ولی همواره نیازمند یکسری اطلاعات خام و کامل هستند که مهندسین صنایع میتوانند با اجرای سیستم های ERP  و همچنین سایر سیستمهای اطلاعاتی و استفاده از تکنولوژی های جدید در این ضمینه و همچنین علوم IT کمک شایانی را به مدیران ارشد تا متوسط برسانند و از آنجایی که مدیران رده پایین سازمان هم معمولا از دید فنی کمتری برخوردار هستند در اخذ تصمیمات کمک رسان مدیران باشند به عنوان نمونه در مثال فوق شاهد هستیم که شاید مدیران از خواص مکانیکی و فرآیندی و روشی و موادی و....یک میل لنگ بی اطلاع باشند و صرفا به جهت هزینه پایین تر بر یک فرآیند غلط که خواص فنی قطعه را تامین نمیکند تاکید داشته باشند که در اینجا یک خلا مشاهده میشود از یک سو مهندسینی که از علوم مدیریتی و هزینه یابی اطلاع کمی دارند و از سوی دیگر مدیرانی که در درک مسائل فنی دچار مشکل هستند که این خلا میتواند به خوبی توسط مهندسین صنایع پر شود مهندسی صنایع میتواند در اینگونه موارد به عنوان یک رابط مفید بین اجزای مدیریتی و فنی سازمان عمل کنند

در ادامه این مطالب سعی میشود با مثالهای عینی به تبیین جایگاه مهندسی صنایع در دنیا و مقایسه آن با ایران و همچنین توانایی های مهندسان صنایع پرداخته شود

http://www.4shared.com/file/12365416/c3b4d856/ERP__SANAYEBLOGFACOM_.html

با قیمت های استثنایی 

در قسمت نظرسنجی ایمیل خود را وارد کنید تا از شرایط آن با خبر شوید

بعد از گذاشتن لوگوی این بلاگ توسط سایت باراجین بسیاری از دوستان سولاتی رو در مورد این بلاگ طرح کردند که دیدیم که اگه این مطالب رو به جای پاسخهای شخصی به صورت کلی جواب بدیم شاید بهتر باشه

تاریخچه

این وبلاگ در سال ۱۳۸۳ توسط جمعی از دانشجویان(حالا این جمع چند نفر بود بماند ....!) راه اندازی  شد و بعد از اینکه پروژه های زیادی رو برای دانشجویان مختلف دانشگاههای متفاوت انجام داد و البته بعد از اینکه در بین دانشجویان دانشگاههای مختلف مخصوصا دانشگاه آزاد تهران جنوب اسم در کرد( این هم از تعریف و تمجید از خودمون...!) کار خودش رو به دلایلی قطع کرد ( که حالا این دلایل چی بود بماند...) اما دوباره از سال ۸۵ این فکر به ذهن  بعضی از اعضا رسید که این بلاگ رو دوباره مثل قبل شاید هم بهتر از قبل فعال کنیم اما این بار دوست داریم که بین بچه های دانشگاه آزاد قزوین معروف بشیم ( از نظر انجام پروژه  البته....!) دلیلش هم اینه که بچه هایی که این بار اداره این وبلاگ رو به عهده دارند بیشتر از بچه های این دانشگاه هستند.

نحوه عملکرد:

راستش رو بخواهید فعلا دستورالعمل خاصی تحت این عنوان وجود نداره اما داریم سعی میکنیم که این موضوع رو بررسی کنیم که بهره وریش هم بره بالا ( آخه هرچی باشه باید اصول مهندسی صنایع هم رعایت بشه...!) اما روند کلی یه چیزی شبیه مطالب زیره!

ابتدا دانشجویان محترمی که وقت یا خدایی نکرده حوصله انجام پروژه های خودشون رو ندارن ( البته به قول شاعر:بهتر آن است که داشته باشند...) در قسمت نظرات مشخصات پروژه درخواستی و مشخصات خودشون و از همه مهمتر ایمیلشون رو وارد میکنند (بهتره که در قسمت نظرات مطالب جدید باشه )و بعد از اون مدیر عزیز و فعالمون که به صورت هفتگی (یا دوهفتگی یا سه هفتگی یا......) بلاگ رو به روز میکنه این مطالب رو خارج میکنه و بعد از اینکه  بررسی شد که زمان ( توان...!) انجام این پروژه رو داریم یا نه یک پاسخ به ایمل دانشجوی فوق الذکر ارسال میشه ( فوق الذکر هم یعنی اینکه بدونید خیلی رسمی این کار انجام میشه!)

بعد از این مرحله و بعد از انجام فرآیندهای چانه زنی و چگونگی ارسال پروژه و دریافت مبلغ (که البته اصلا هم قابل نداره...!) پروژه ارسال و مبلغش دریافت میشه ( شاید هم برعکس!)  

تبصره:

۱. موارد بالا یک طرح کلی ( داریم روی جزئیاتش کار میکنیم که بهتر بشه). شما هم میتونید که ما رو با نظراتتون کمک کنید.

۲. تا حد امکان سعی میشه که این موارد پیچیده نباشه و کاربردی باشه ( برو تو کار قافیه...)

۳. پروژه هایی که ما برای شما ارسال میکنیم از دو حالت خارج نیست : یا اونها رو برای شما منحصرا انجام میدیم ( نه فبلا انجام شده و نه بعدا دیگه به کسی میدیمش ) مثل هندونه های به شرط چاقو...! یا اونهایی که قبلا انجام دادیم یا دریافت کردیم  مثل لوازم خونگی دست دوم (شاید هم سوم و .....) که  طبیعتا قیمتشون هم با هم متفاوت( البته همونطوری که گفته شد قابلی هم نداره...!)

۴.انجام پروژه های رایگان(این مورد خیلی سوال میشه ) : چندتا مطلب هست که در این رابطه باید بدونید اول این که پروژه رایگان یعنی اینکه از شما پروژه میگیریم و در مقابلش پروژه میدیم و تمام این موضوع که شباهت زیادی به مبادلات عهد عتیق داره بستگی به توافق طرفین داره پس لطفا اگر قصد این کار رو داشتید حتما قبلش با ما تماس داشته باشید که جای گله گذاری هم باقی نمونه

۵. حوزه کاری این بلاگ محدود به انجام پروؤه نیست خوشحال میشیم که در حد توان بتونیم عزیزان رو با قوانین و ریزه کاریهای ناگفته دانشگاه و همینطور اساتید گروه صنایع آشنا کنیم . اگر شما هم مطلبی رو برای درج در این بلاگ داشته باشید خوشحال میشیم

۶.تمامی نظرات شما عزیزان بعد از بررسی توسط مدیر قابل رویت میشود پس اگر نظرات خودتون رو نتونستید که همون موقع که نوشتید ببینید نگران نشید اما اگر بعد از گذشت یک هفته باز هم نظرتون رو ندیدید اونوقت نگران بشید!

زیاده عرضی نیست

(م.ر.کاتب)

حقیقت امر اینه که واقعا از زمانی که این سایت راه افتاده کار خیلی ها رو راحت کرده :

هم افرادی که دوست داشتن نمونه سولات استادهای مختلف رو داشته باشن ولی بچه های بد اونا رو از مرجع میکندن و میبردن اونوقت حال بقیه گرفته میشد .

هم افرادی که دوست داشتن یه جایی باشه که با هم نظراتشون درمیون بزارن اما امکانش نبود (یا اینکه کمتر این امکان وجود داشت).

هم یک سری افراد مثل ما که دنبال یه جایی بودن که تبلیغات مفت و مجانی براشون انجام بدن (البته تشکر و قدردانیش هم محفوظه).

و.................

با این همه جای یه تشکر از مدیریت سایت باراجین خالی بود که ما هم در حد توان انجام دادیم .

با آرزوی موفقیت روزافزون برای این سایت و تمام بچه هایی که زحمت میکشن تا کار بقیه رو  راحت کنن.

در صورت ارتباط با این بلاگ امکان انجام رایگان پروژه های دانشجویی تخصصی مهندسی صنایع وجود دارد جهت اطلاعات بیشتر در قسمت نظرات ایمیل خود را بگذارید

پروژه های ارزیابی . طرح ریزی واحدهای صنعتی .پروژه پایانی و.....

http://www.isd.cme.nist.gov/projects/openarch/Orlando_Workshop/RIA_Workshop.pdf

http://www.toshiba.co.th/aboutus/0412NK-SE.pdf